Khi AI bước vào mùa tuyển sinh đại học

Thời điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT khép lại cũng là lúc hàng triệu học sinh đối mặt với quyết định có thể ảnh hưởng nhiều năm sau đó: chọn trường, chọn ngành và sắp xếp nguyện vọng. Trong bài toán ngày càng phức tạp ấy, AI đang được đưa vào như một lớp hỗ trợ mới, giúp thí sinh xử lý lượng dữ liệu tuyển sinh khổng lồ thay vì chỉ dựa vào cảm tính hoặc kinh nghiệm truyền miệng.

Từ Bài Toán Điểm Chuẩn Đến Ma Trận Quyết Định

Mùa tuyển sinh đại học tại Việt Nam đã thay đổi đáng kể trong những năm gần đây. Nếu trước đây thí sinh chủ yếu đối chiếu điểm thi với mức điểm chuẩn của năm trước, hiện nay mỗi quyết định còn liên quan đến nhiều biến số khác nhau như phương thức xét tuyển, chỉ tiêu, học phí, vị trí địa lý, triển vọng nghề nghiệp và mức độ phù hợp với năng lực cá nhân.

Khối lượng thông tin ngày càng lớn khiến việc xây dựng danh sách nguyện vọng trở thành một quá trình phân tích dữ liệu thực sự. Thông tin tuyển sinh được công bố trên nhiều nền tảng khác nhau, liên tục cập nhật trong suốt mùa tuyển sinh và không phải lúc nào cũng dễ tổng hợp đối với học sinh hoặc phụ huynh.

Chính khoảng trống này mở ra cơ hội cho các công cụ AI tham gia vào quá trình tư vấn tuyển sinh.

Sự Chuyển Dịch Từ Công Cụ Dự Đoán Sang Trợ Lý Tuyển Sinh

Ngày 19/6, AI Hay công bố tính năng mới trên ứng dụng và website, cho phép người dùng dự đoán khả năng trúng tuyển đại học đồng thời nhận tư vấn hướng nghiệp dựa trên dữ liệu cá nhân.

Thay vì hoạt động như một công cụ tra cứu đơn thuần, hệ thống được xây dựng theo mô hình chatbot hội thoại. Người dùng nhập điểm thi, điểm học bạ, điểm ưu tiên, kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực cùng những nguyện vọng đang cân nhắc. AI sau đó đối chiếu các dữ liệu này với kho thông tin tuyển sinh đã được tổng hợp để đưa ra nhận định.

Kết quả không xuất hiện dưới dạng bảng số liệu khô cứng mà được trình bày thông qua hội thoại tự nhiên. Người dùng có thể tiếp tục đặt câu hỏi, yêu cầu so sánh giữa các trường hoặc điều chỉnh danh sách nguyện vọng theo từng kịch bản khác nhau.

Cỗ Máy Đằng Sau Những Dự Đoán

Trọng tâm của hệ thống nằm ở lớp dữ liệu tuyển sinh được thu thập từ nhiều nguồn chính thống. Theo đơn vị phát triển, dữ liệu bao gồm điểm chuẩn các năm, chỉ tiêu tuyển sinh, phương thức xét tuyển, học phí, thông tin ngành học và nhiều biến số liên quan đến từng trường đại học.

Đối với những thí sinh đã có điểm thi, AI sẽ phân tích kết quả dựa trên dữ liệu của ba năm gần nhất kết hợp với xu hướng biến động điểm chuẩn, chỉ tiêu tuyển sinh, tổ hợp xét tuyển và phương thức tuyển sinh tương ứng.

Từ đó, hệ thống phân loại khả năng trúng tuyển theo nhiều mức khác nhau như “đỗ thoải mái”, “đỗ sát điểm” hoặc “có nguy cơ trượt”. Quan trọng hơn, chatbot không dừng lại ở một kết quả dự đoán mà tiếp tục đề xuất các phương án thay thế nhằm giảm rủi ro cho người dùng.

Khi AI Không Chỉ Trả Lời Câu Hỏi Đỗ Hay Trượt

Một trong những thay đổi lớn nhất của phiên bản năm nay là mở rộng vai trò của AI từ dự đoán sang tư vấn.

Với người dùng chưa xác định được nguyện vọng, chatbot có thể đề xuất nhóm ngành hoặc trường học tương ứng với mức điểm hiện có. Trong trường hợp đã nhắm đến một ngành học cụ thể nhưng chưa có điểm thi, hệ thống cung cấp các thông tin nền tảng như điểm chuẩn nhiều năm, chỉ tiêu tuyển sinh, chương trình đào tạo, học phí và phương thức xét tuyển.

Quá trình tìm hiểu cũng không dừng ở lớp thông tin cơ bản. Khi người dùng tiếp tục trao đổi, chatbot có thể hỗ trợ so sánh tổng chi phí học tập trong toàn khóa, chất lượng đào tạo, cơ sở vật chất, cơ hội nghề nghiệp và các yếu tố cá nhân như khoảng cách địa lý hoặc khả năng tài chính.

Dữ Liệu Tính Cách Bổ Sung Cho Dữ Liệu Điểm Số

Mùa tuyển sinh năm nay còn xuất hiện thêm tính năng mang tên “Nồi hướng nghiệp”. Hệ thống sử dụng bài trắc nghiệm gồm 25 câu hỏi nhằm phân loại nhóm tính cách của người dùng trước khi kết hợp với kết quả học tập để đưa ra gợi ý ngành nghề phù hợp hơn.

Cách tiếp cận này phản ánh một thực tế rằng lựa chọn nghề nghiệp không hoàn toàn được quyết định bởi điểm số. Năng lực học tập chỉ là một phần của bài toán, trong khi sở thích, tính cách và xu hướng phát triển cá nhân cũng có vai trò quan trọng trong việc xác định hướng đi dài hạn.

Hành Trình Từ 50.000 Người Dùng Đến Một Hệ Sinh Thái Tư Vấn

Nền tảng này không xuất hiện từ con số 0. Năm ngoái, AI Hay từng phát triển công cụ dự đoán tỷ lệ đỗ đại học và ghi nhận hơn 50.000 lượt sử dụng trong mùa tuyển sinh.

Theo đơn vị phát triển, kinh nghiệm từ giai đoạn đó giúp họ xây dựng hệ thống thu thập và chuẩn hóa dữ liệu từ nhiều trường đại học khác nhau. Đây là một thách thức không nhỏ bởi mỗi trường có cách công bố thông tin và cấu trúc dữ liệu riêng.

Kinh nghiệm tích lũy trong quá trình xử lý dữ liệu tuyển sinh trở thành nền tảng để AI Hay mở rộng sang mô hình trợ lý tuyển sinh toàn diện hơn trong năm nay.

Sự xuất hiện của các trợ lý tuyển sinh AI phản ánh xu hướng công nghệ đang dịch chuyển từ vai trò cung cấp thông tin sang hỗ trợ ra quyết định. Thay vì thay thế lựa chọn của thí sinh, các hệ thống như AI Hay được thiết kế để tổng hợp dữ liệu, phân tích xác suất và tạo thêm góc nhìn trước một quyết định quan trọng.

Dù vậy, quyết định cuối cùng vẫn thuộc về người học. Điểm số, năng lực cá nhân, điều kiện tài chính cùng sự tư vấn từ gia đình và giáo viên tiếp tục là những yếu tố không thể thay thế. Trong vai trò mới của mình, AI đang trở thành một lớp tham khảo thông minh, giúp quá trình lựa chọn ngành học và trường đại học bớt phụ thuộc vào cảm tính hơn trước.