Sau nhiều năm bị xem là nền tảng “khổng lồ nhưng keo kiệt” với nhà sáng tạo nội dung, Facebook cuối cùng cũng bắt đầu mở chương trình chia sẻ doanh thu cho một số người dùng tại Việt Nam.

Tuy nhiên, phía sau thông tin tưởng như mang tính bước ngoặt ấy lại phản ánh một thực tế khác: thời kỳ vàng son kiếm tiền dễ dàng từ mạng xã hội đang thay đổi rất nhanh, và Facebook dường như vẫn chưa muốn biến người dùng Việt thành những “YouTuber thế hệ mới”.

Thông báo gửi tiền của Facebook.

Khi Facebook bắt đầu phải cạnh tranh để giữ creator

Trong hơn một thập kỷ, YouTube gần như thống trị nền kinh tế sáng tạo nội dung nhờ cơ chế chia sẻ doanh thu quảng cáo rõ ràng. Chỉ cần có lượt xem, nhà sáng tạo có thể kiếm tiền tương đối ổn định.

Trong khi đó, Facebook dù sở hữu lượng người dùng khổng lồ và doanh thu quảng cáo hàng trăm tỷ USD mỗi năm lại gần như không trả tiền trực tiếp cho người dùng phổ thông.

Điều này khiến nhiều creator xem Facebook chỉ là nơi “kéo traffic”, xây cộng đồng hoặc bán hàng, thay vì nền tảng có thể sống bằng nội dung như YouTube hay gần đây là TikTok.

Nhưng cuộc đua video ngắn và creator economy đã thay đổi mọi thứ.

Sự bùng nổ của TikTok khiến Meta buộc phải thay đổi cách giữ chân nhà sáng tạo. Reels ra đời, các chương trình bonus xuất hiện và giờ là thử nghiệm chia doanh thu trực tiếp cho người dùng Việt Nam.

Được trả tiền, nhưng không nhiều như tưởng tượng

Theo nhiều người dùng được mời tham gia chương trình, Facebook hiện cho phép kiếm tiền trực tiếp từ bài đăng nếu tài khoản bật Chế độ Chuyên nghiệp (Professional Mode).

Thông báo thanh toán của mạng xã hội cho người sáng tạo tại Việt Nam. Ảnh: Hồng Phúc Nguyễn.

Quy trình tương đối giống các nền tảng khác:

  • khai báo thông tin thuế,
  • liên kết PayPal hoặc tài khoản ngân hàng,
  • đạt ngưỡng rút tối thiểu 50 USD.

Tuy nhiên, số tiền thực tế lại khá khiêm tốn.

Nhiều người cho biết dù bài viết có lượng tương tác tốt, khoản doanh thu sau nhiều tháng chỉ dao động vài chục USD. Điều này khác xa kỳ vọng của không ít người dùng từng nghĩ Facebook sẽ mở ra “mỏ vàng mới” cho creator Việt.

Một phần nguyên nhân nằm ở việc Meta hiện vẫn ưu tiên chi tiền cho video ngắn và Reels thay vì bài viết thông thường.

Theo các báo cáo creator economy năm 2025, phần lớn ngân sách Meta dành cho nhà sáng tạo đang đổ vào nội dung clip ngắn — nơi họ phải cạnh tranh trực tiếp với TikTok.

Facebook đang thay đổi rất khác thời “câu like”

Điều đáng chú ý hơn không nằm ở số tiền.

Facebook mở chế độ kiếm tiền, nhưng giới hạn người có thể tham gia. Ảnh: Reuters.

Việc Facebook bắt đầu trả tiền cho bài đăng phản ánh sự thay đổi lớn trong cách mạng xã hội vận hành.

Nếu Facebook giai đoạn 2015-2020 là thời đại:

  • viral meme,
  • câu share,
  • content copy,
  • fanpage đăng lại,

thì Facebook hiện tại ưu tiên:

  • nội dung nguyên bản,
  • creator cá nhân,
  • video mặt thật,
  • tương tác thật,
  • xây cộng đồng riêng.

Những tài khoản được mở kiếm tiền phần lớn đều là profile cá nhân thay vì fanpage lớn. Đây là tín hiệu cho thấy Meta đang muốn biến Facebook thành hệ sinh thái “creator-first” giống TikTok hơn là mô hình fanpage truyền thống trước đây.

Nói cách khác, Facebook đang cố kéo người dùng quay lại đăng bài như một “nhà sáng tạo nội dung”, chứ không chỉ là người lướt feed.

Giấc mơ kiếm tiền từ Facebook vẫn đầy rào cản

Dù vậy, Facebook hiện vẫn là một trong những nền tảng khó kiếm tiền ổn định nhất.

Theo các điều kiện từ chương trình kiếm tiền hợp nhất CMP của Meta, tài khoản cần:

  • tối thiểu 10.000 follower,
  • khoảng 600.000 phút xem trong 60 ngày,
  • nội dung nguyên bản,
  • không vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng hay bản quyền.

Vấn đề là thuật toán Facebook hiện không còn dễ “đẩy reach tự nhiên” như trước.

Trong bối cảnh mạng xã hội ngập nội dung AI, clip cắt lại và video ngắn tốc độ cao, việc duy trì tương tác ổn định trở nên khó hơn rất nhiều, đặc biệt với creator độc lập.

Điều đó tạo ra nghịch lý:
Facebook muốn người dùng tạo nội dung chuyên nghiệp hơn, nhưng mức chia sẻ doanh thu hiện tại lại chưa đủ hấp dẫn để nhiều người xem đây là nghề thực sự.

Cuộc đua attention economy ngày càng khốc liệt

Đằng sau câu chuyện Facebook trả tiền cho người Việt là cuộc cạnh tranh lớn hơn của nền kinh tế sáng tạo nội dung toàn cầu.

Các nền tảng giờ đây không chỉ cạnh tranh người dùng, mà còn cạnh tranh “thời gian chú ý” và đội ngũ creator giữ chân cộng đồng.

TikTok có thuật toán viral mạnh.

YouTube có hệ sinh thái kiếm tiền ổn định

Trong khi Facebook sở hữu lượng người dùng khổng lồ nhưng lại đang phải học cách khiến người dùng “muốn đăng bài trở lại”.

Và có lẽ đó mới là lý do lớn nhất khiến Meta bắt đầu chia tiền cho creator Việt Nam — không đơn thuần vì hào phóng hơn, mà vì mạng xã hội giờ không thể tồn tại nếu thiếu những người liên tục tạo nội dung để giữ người khác ở lại nền tảng.

Công nghệ 15/5: Google thử giảm 5GB Gmail, Motorola Razr Fold gây tranh cãi vì pin “khủng”