Elon Musk thua kiện OpenAI: Phiên tòa lịch sử khép lại, Sam Altman tạm chiếm ưu thế

Vụ kiện đình đám giữa Elon Musk và OpenAI vừa khép lại bằng một kết quả gây chú ý khi bồi thẩm đoàn liên bang tại Mỹ tuyên Elon Musk thua kiện vì nộp đơn quá thời hạn pháp lý. Phán quyết không chỉ tạo ra cú sốc lớn với giới công nghệ mà còn được xem là bước ngoặt quan trọng đối với tương lai của OpenAI và cuộc đua AI toàn cầu.

Elon Musk thua kiện sau chưa đầy 2 giờ nghị án

Ngày 18/5 theo giờ Mỹ, tòa án liên bang tại Oakland, bang California đã đưa ra phán quyết trong vụ kiện giữa tỷ phú Elon Musk với OpenAI và CEO Sam Altman. Điều khiến dư luận bất ngờ là bồi thẩm đoàn gồm 9 người chỉ mất chưa đầy hai giờ để đi đến kết luận thống nhất rằng Elon Musk đã nộp đơn kiện quá muộn.

Theo phán quyết, Musk đã biết về những thay đổi trong mô hình hoạt động của OpenAI từ năm 2021 nhưng phải đến năm 2024 mới chính thức khởi kiện. Điều này khiến yêu cầu của ông vượt quá thời hiệu pháp lý theo quy định. Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers sau đó đồng tình với nhận định của bồi thẩm đoàn và bác bỏ phần lớn cáo buộc từ phía Musk.

Kết quả này được xem là thất bại pháp lý đáng chú ý nhất của Elon Musk trong nhiều năm trở lại đây, đặc biệt khi vụ kiện từng được xem là “cuộc chiến quyền lực lớn nhất ngành AI”.

Mâu thuẫn giữa Elon Musk và OpenAI bắt đầu từ đâu?

Elon Musk từng là một trong những người đồng sáng lập OpenAI vào năm 2015 cùng với Sam Altman, Greg Brockman và nhiều chuyên gia công nghệ khác. Thời điểm đó, OpenAI hoạt động dưới mô hình phi lợi nhuận với mục tiêu phát triển trí tuệ nhân tạo vì lợi ích nhân loại.

Tuy nhiên, Musk rời công ty vào năm 2018 sau những bất đồng nội bộ. Một năm sau, OpenAI bắt đầu xây dựng mô hình kinh doanh vì lợi nhuận nhằm huy động vốn đầu tư để phát triển AI quy mô lớn. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến mâu thuẫn giữa hai bên leo thang trong nhiều năm qua.

Trong đơn kiện, Musk cho rằng OpenAI đã phản bội sứ mệnh ban đầu khi chuyển hướng thương mại hóa công nghệ AI và nhận hàng chục tỷ USD đầu tư từ Microsoft. Ông cáo buộc Sam Altman cùng Greg Brockman lợi dụng tổ chức phi lợi nhuận để làm giàu cá nhân.

Ngoài yêu cầu bồi thường lên tới 130 tỷ USD, Musk còn muốn tòa án buộc OpenAI quay trở lại mô hình phi lợi nhuận, đồng thời yêu cầu loại Altman và Brockman khỏi hội đồng quản trị.

OpenAI và Microsoft phản bác mạnh mẽ cáo buộc

Trong suốt phiên tòa kéo dài gần ba tuần, phía OpenAI liên tục bác bỏ các cáo buộc từ Elon Musk. Luật sư của công ty cho rằng Musk từ lâu đã biết rõ định hướng thương mại hóa của OpenAI nhưng vẫn chờ nhiều năm sau mới khởi kiện.

Phía Microsoft cũng khẳng định quan hệ hợp tác với OpenAI hoàn toàn hợp pháp. Đại diện tập đoàn cho biết chính Elon Musk từng công khai trên mạng xã hội từ năm 2020 rằng OpenAI “đã bị Microsoft kiểm soát”, điều cho thấy ông hiểu rõ mối quan hệ giữa hai bên từ rất sớm.

Một trong những chi tiết gây chú ý tại phiên tòa là lời khai cho biết Microsoft đã đầu tư hơn 100 tỷ USD vào mối quan hệ hợp tác với OpenAI. Đây được xem là nền tảng giúp ChatGPT cùng nhiều công nghệ AI tạo sinh bùng nổ trên toàn cầu trong hai năm qua.

Elon Musk tuyên bố kháng cáo sau phán quyết

Ngay sau khi Elon Musk thua kiện, vị tỷ phú nhanh chóng lên tiếng trên nền tảng X và khẳng định sẽ tiếp tục kháng cáo lên Tòa phúc thẩm khu vực số 9 của Mỹ.

Theo Musk, tòa án thực tế chưa xem xét “bản chất cốt lõi” của vụ việc mà chỉ bác đơn dựa trên yếu tố kỹ thuật liên quan tới thời hiệu khởi kiện. Ông tiếp tục cáo buộc Sam Altman và Greg Brockman đã “làm giàu bằng cách đánh cắp một tổ chức từ thiện”.

Trong một bài đăng khác sau đó bị xóa, Musk còn chỉ trích phán quyết của thẩm phán tại Oakland và cho rằng đây là “một tiền lệ xấu” đối với các tổ chức phi lợi nhuận tại Mỹ.

Dù vậy, giới chuyên gia pháp lý nhận định cơ hội lật ngược tình thế của Musk không quá cao. Chính thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers cũng cho biết có rất nhiều bằng chứng cho thấy Musk đã biết rõ các vấn đề liên quan tới OpenAI từ nhiều năm trước.

Phiên tòa AI lớn nhất lịch sử và những hệ lụy phía sau

Dù OpenAI giành chiến thắng về mặt pháp lý, nhiều ý kiến cho rằng không bên nào thực sự “thắng tuyệt đối” sau phiên tòa kéo dài 11 ngày này.

Một số nhân chứng và tài liệu được công bố tại tòa đã khiến hình ảnh cá nhân của Sam Altman chịu ảnh hưởng đáng kể. Nhiều lời khai mô tả CEO OpenAI là người thiếu minh bạch trong các quyết định kinh doanh.

Tuy nhiên, chiến thắng tại tòa vẫn được xem là bước đi quan trọng giúp OpenAI thuận lợi hơn trên con đường thương mại hóa. Nhiều chuyên gia cho rằng phán quyết lần này có thể “dọn đường” cho kế hoạch IPO tiềm năng của công ty trong tương lai, với mức định giá được đồn đoán có thể chạm mốc 1.000 tỷ USD.

Trong khi đó, Elon Musk hiện cũng đang phát triển công ty AI riêng mang tên xAI nhằm cạnh tranh trực tiếp với OpenAI. Cuộc chiến giữa hai nhân vật quyền lực nhất ngành trí tuệ nhân tạo vì thế được dự đoán vẫn còn kéo dài trong thời gian tới.

Cuộc đối đầu phản ánh cuộc chiến quyền lực trong ngành AI

Phía sau vụ kiện không đơn thuần là tranh chấp pháp lý giữa các cá nhân, mà còn phản ánh cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt trong lĩnh vực AI toàn cầu.

Trong nhiều năm qua, AI đã trở thành công nghệ chiến lược có ảnh hưởng sâu rộng tới giáo dục, tài chính, y tế, truyền thông và an ninh. Song song với tiềm năng phát triển là những tranh cãi về đạo đức, quyền kiểm soát dữ liệu và nguy cơ thương mại hóa quá mức.

Elon Musk nhiều lần cảnh báo rằng OpenAI đang đặt lợi nhuận lên trên vấn đề an toàn AI. Ở chiều ngược lại, OpenAI cho rằng Musk chỉ đang tìm cách cản trở đối thủ cạnh tranh sau khi thành lập công ty AI riêng.

Dù phán quyết hiện tại tạm nghiêng về phía OpenAI, vụ kiện này vẫn được xem là dấu mốc quan trọng của ngành công nghệ thế giới, nơi cuộc chiến về quyền lực, lợi ích và tương lai AI mới chỉ bắt đầu.