Tỷ phú Changpeng Zhao – nhà đồng sáng lập Binance – vừa ra mắt cuốn hồi ký Freedom of Money, được ông viết trong thời gian thụ án 4 tháng tại Mỹ. Cuốn sách nhanh chóng thu hút sự chú ý khi tiết lộ nhiều góc khuất phía sau sự bùng nổ của ngành tiền điện tử toàn cầu.

Ảnh: Business Africa Online

Theo The Print, trong thời gian ở nhà tù liên bang Mỹ, Changpeng Zhao (thường được gọi là CZ) chỉ có khoảng 15 phút mỗi ngày để sử dụng máy tính. Tuy nhiên, ông đã tận dụng khoảng thời gian ít ỏi này để phác thảo bản thảo đầu tiên cho cuốn hồi ký Freedom of Money: A Memoir of Protecting Users, Resilience and the Founding of Binance.

Khác với những phát biểu truyền thông trước đây, cuốn sách được đánh giá là thẳng thắn hơn, khi Zhao chia sẻ trực tiếp về hành trình xây dựng Binance, cũng như những áp lực và hệ lụy khi đứng ở trung tâm một ngành công nghiệp phát triển quá nhanh.

Từ xuất thân khiêm tốn đến đỉnh cao tài chính

Mở đầu cuốn hồi ký, Zhao không nói ngay về thành công, mà kể lại tuổi thơ và hành trình nhập cư của gia đình. Xuất thân trong một gia đình không khá giả, ông cùng gia đình chuyển đến Mỹ trong hoàn cảnh khó khăn, rào cản ngôn ngữ và thiếu thốn điều kiện sống.

Mẹ của ông – dù từng là giáo viên – phải làm thêm nghề may để mưu sinh. Những chi tiết này được Zhao đưa vào sách như một cách nhắc nhớ bản thân về nguồn gốc, giữa lúc đã trở thành một trong những nhân vật quyền lực nhất trong lĩnh vực tài chính công nghệ.

Trong hơn một thập kỷ qua, Binance đã phát triển thành một trong những nền tảng giao dịch tiền điện tử lớn nhất thế giới, phục vụ hàng triệu người dùng. Zhao cho biết điều khiến ông tự hào không chỉ là quy mô doanh nghiệp, mà còn là việc mang lại “cơ hội tiếp cận tài chính” cho nhiều người.

Mặt trái của sự tăng trưởng quá nóng

Dù vậy, cuốn hồi ký không né tránh những thách thức. Zhao thừa nhận ngành tiền điện tử đã phát triển với tốc độ quá nhanh, kéo theo nhiều hệ lụy.

Theo ông, việc mở rộng quy mô toàn cầu trong thời gian ngắn khiến các doanh nghiệp crypto phải đối mặt với áp lực vận hành, kiểm soát rủi ro và đặc biệt là sự giám sát ngày càng chặt chẽ từ các cơ quan quản lý.

Không chỉ vậy, bản thân Zhao cũng trải qua những biến cố lớn, bao gồm việc phải thụ án tù 4 tháng tại Mỹ – điều mà ông xem là một phần của “cái giá phải trả” khi hoạt động trong một lĩnh vực còn non trẻ và nhiều tranh cãi.

“Đây không phải là câu chuyện được tô vẽ đẹp đẽ. Có thành công, sai lầm và những bài học từ cả hai,” Zhao chia sẻ trong sách.

Những xung đột trong ngành crypto

Một phần đáng chú ý của cuốn hồi ký là các mâu thuẫn trong nội bộ ngành. Zhao nhắc đến Xu Mingxing – người sáng lập sàn OKX – nơi ông từng làm việc với vai trò Giám đốc công nghệ vào năm 2014.

Ban đầu, Zhao mô tả việc rời đi chỉ là do khác biệt về văn hóa. Tuy nhiên, ông cũng tiết lộ nhiều tranh chấp phía sau, bao gồm cáo buộc về hợp đồng, xung đột cá nhân và những tranh cãi công khai trên mạng xã hội.

Sau khi cuốn sách phát hành, phía Xu Mingxing đã lên tiếng phản bác, cho rằng Zhao “bịa đặt và nói sai sự thật”, khiến câu chuyện tiếp tục gây tranh cãi trong cộng đồng crypto.

Ngoài ra, Zhao cũng đề cập đến vụ kiện từ chính phủ Mỹ nhằm vào mình, cho rằng đây là một phần của áp lực mà các doanh nghiệp crypto phải đối mặt khi ngành ngày càng bị siết chặt quản lý.

Góc nhìn mới về ngành tiền điện tử

Dù còn nhiều tranh cãi, Freedom of Money vẫn được đánh giá là một trong những tài liệu hiếm hoi cung cấp góc nhìn từ bên trong ngành tiền điện tử.

Rachel Conlan – Giám đốc marketing của Binance – nhận định rằng cuốn sách giúp người đọc hiểu rõ hơn về cách ngành crypto vận hành, thay vì chỉ nhìn qua các tiêu đề tin tức hay biến động thị trường.

Trong bối cảnh tiền điện tử tiếp tục phát triển nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức pháp lý và niềm tin, những chia sẻ của Changpeng Zhao được xem là lời cảnh báo về mặt trái của sự tăng trưởng quá nhanh.

Bài học từ “cơn sốt” crypto

Từ câu chuyện cá nhân, Zhao gửi gắm thông điệp rằng sự đổi mới công nghệ luôn đi kèm rủi ro. Việc thiếu khung pháp lý rõ ràng, cộng với tốc độ phát triển quá nhanh, có thể khiến cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư phải trả giá.

Dù vậy, ông vẫn giữ quan điểm tích cực về tương lai của tiền điện tử, cho rằng đây là một bước tiến tất yếu của hệ thống tài chính toàn cầu – miễn là ngành có thể phát triển bền vững và minh bạch hơn.

Cuốn hồi ký của Zhao vì thế không chỉ là câu chuyện cá nhân, mà còn phản ánh một giai đoạn đầy biến động của ngành công nghiệp tài chính số – nơi cơ hội và rủi ro luôn song hành.