Xăng sinh học E10 còn chưa chính thức được triển khai trên phạm vi toàn quốc nhưng những tranh cãi xung quanh loại nhiên liệu này đã xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Không khó bắt gặp các video, bài đăng cho rằng E10 làm hỏng động cơ, khiến xe yếu hơn, hao xăng hơn, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn khi vận hành.

Những nội dung này nhanh chóng thu hút sự chú ý bởi đánh trúng tâm lý lo lắng của người sử dụng phương tiện. Tuy nhiên, theo các chuyên gia và cơ quan quản lý, phần lớn các thông tin đang được lan truyền đều chưa có cơ sở khoa học hoặc được diễn giải theo hướng gây hiểu nhầm về loại nhiên liệu sẽ chính thức được áp dụng từ ngày 1/6/2026.

Thực tế, việc đưa xăng E10 vào sử dụng không phải là một quyết định đột ngột. Đây là bước đi nằm trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học đã được xây dựng từ nhiều năm trước, gắn với mục tiêu giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, bảo vệ môi trường và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng xanh.

Theo Thông tư số 50/2025/TT-BCT do Bộ Công Thương ban hành ngày 7/11/2025, từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10RON95 sẽ được phân phối rộng rãi trên toàn quốc, thay thế cho xăng RON95 truyền thống. Lộ trình này được triển khai theo các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển bền vững và giảm phát thải khí nhà kính.

Tuy nhiên, ngay khi thời điểm chuyển đổi đến gần, nhiều thông tin tiêu cực về E10 lại đồng loạt xuất hiện trên không gian mạng. Trong đó, phổ biến nhất là những nhận định cho rằng loại nhiên liệu này khiến xe hao xăng hơn.

Theo các chuyên gia, ethanol trong xăng sinh học có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng nên trong một số thử nghiệm, mức tiêu hao nhiên liệu của E10 có thể cao hơn khoảng 2-3%. Dù vậy, ethanol cũng giúp quá trình đốt cháy diễn ra hiệu quả hơn, từ đó bù đắp phần nào sự chênh lệch về năng lượng.

Chính vì vậy, nhiều thử nghiệm khác lại cho thấy mức tiêu hao nhiên liệu gần như tương đương với xăng truyền thống. Thậm chí có những kết quả ghi nhận quãng đường di chuyển không khác biệt đáng kể, hoặc cao hơn so với xăng khoáng trong những điều kiện vận hành nhất định.

Đối với người sử dụng thông thường, sự chênh lệch này gần như không thể nhận biết trong quá trình vận hành hàng ngày.

Một số người dùng cũng phản ánh cảm giác xe không còn "bốc" như trước sau khi chuyển sang E10. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng hiện tượng này có thể xuất phát từ tình trạng hệ thống nhiên liệu bị cặn bẩn hoặc xuống cấp từ trước, thay vì do bản thân nhiên liệu sinh học.

Điều đáng chú ý là dù xăng E5 và E10 đã được thử nghiệm, sử dụng trong thời gian dài tại Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác trên thế giới, đến nay chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy xăng sinh học gây hư hỏng bugi, cảm biến động cơ, hệ thống phun xăng điện tử, hệ thống điện, khả năng khởi động hay điều hòa trên xe.

Hiện khoảng 60 quốc gia trên thế giới đang sử dụng nhiên liệu sinh học trong giao thông vận tải. Các cơ quan quản lý tại những quốc gia này cũng không ghi nhận những phản ánh phổ biến về tình trạng hư hỏng động cơ như các tin đồn đang lan truyền trên mạng xã hội.

Ảnh: Petrolimex

Chuyên gia bác bỏ nhiều thông tin sai lệch về xăng E10

Liên quan đến các tin đồn cho rằng xăng E10 có thể hút ẩm từ không khí, tách lớp nhiên liệu hoặc gây đọng nước trong bình chứa, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, khẳng định đây là những nhận định không chính xác.

Theo ông Tuấn, xăng luôn có xu hướng bay hơi. Trong bình nhiên liệu kín, áp suất bên trong thường cao hơn áp suất môi trường bên ngoài nên không tồn tại cơ chế hút hơi ẩm từ không khí vào như nhiều thông tin đang mô tả.

Điều đó đồng nghĩa với việc kịch bản xăng E10 tự hút nước rồi tách lớp trong bình nhiên liệu không có cơ sở khoa học.

Một thông tin khác cũng được chia sẻ rộng rãi là xăng E10 có thể gây tắc đường ống dẫn nhiên liệu hoặc kim phun. Tuy nhiên, theo ông Đỗ Văn Tuấn, nếu hiện tượng này xảy ra thì nguyên nhân không xuất phát từ bản thân nhiên liệu sinh học.

Đối với những phương tiện đã sử dụng trong thời gian dài, hệ thống nhiên liệu có thể tồn tại nhiều cặn bẩn. Khi sử dụng E10, ethanol đóng vai trò như chất làm sạch, cuốn các cặn bám trong đường ống và kim phun, từ đó có thể dẫn tới hiện tượng tắc nghẽn ở giai đoạn đầu.

Sau khi vệ sinh hệ thống nhiên liệu, hiện tượng này sẽ được khắc phục và không tiếp tục tái diễn trong những lần sử dụng sau.

Ông Tuấn cũng khuyến cáo người tiêu dùng không nên tự ý bổ sung các loại phụ gia vào xăng E10 theo hướng dẫn từ những "chuyên gia mạng". Việc này hoàn toàn không cần thiết, thậm chí có thể gây ảnh hưởng tới động cơ nếu sử dụng không đúng cách.

Không phải một quyết định đột ngột

Bên cạnh những tranh cãi về chất lượng nhiên liệu, một số ý kiến còn cho rằng việc triển khai E10 là quá nhanh hoặc mang tính áp đặt đối với người tiêu dùng.

Tuy nhiên, theo Bộ Công Thương, lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam thực chất đã được xây dựng từ hơn một thập kỷ trước.

Cụ thể, Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg ngày 22/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ đã quy định lộ trình áp dụng nhiên liệu sinh học trên phạm vi toàn quốc. Theo kế hoạch ban đầu, sau thời gian thử nghiệm, xăng E5 được định hướng triển khai rộng rãi từ năm 2015 và xăng E10 từ năm 2017.

Trên thực tế, E5 đã chính thức được phân phối trên toàn quốc từ ngày 1/1/2018. Riêng lộ trình E10 được kéo dài thêm nhiều năm nhằm hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, nguồn cung, hệ thống phân phối cũng như các điều kiện thị trường cần thiết.

Việc chính thức triển khai E10 từ ngày 1/6/2026 vì vậy được xem là bước tiếp theo trong lộ trình đã được hoạch định từ trước, thay vì một quyết định mang tính bất ngờ như nhiều ý kiến đang nhận định.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, việc triển khai xăng sinh học không nhằm hạn chế quyền lựa chọn của người dân mà xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính.

Trong suốt thời gian qua, Việt Nam đã duy trì song song xăng khoáng và xăng sinh học để người dân có thời gian làm quen, doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hạ tầng và thị trường thích nghi với quá trình chuyển đổi.

Người tiêu dùng vẫn có quyền lựa chọn

Theo kế hoạch, từ ngày 1/6/2026, thị trường sẽ tiếp tục tồn tại hai loại xăng sinh học gồm E5RON92 và E10RON95 để người dân lựa chọn phù hợp với phương tiện của mình.

Trong đó, E5RON92 vẫn được duy trì cho các dòng động cơ thế hệ cũ đến hết ngày 31/12/2030 trước khi hoàn tất lộ trình chuyển đổi nhiên liệu sinh học.

Sau hơn một thập kỷ chuẩn bị, xăng E10 đang bước vào giai đoạn triển khai chính thức trên phạm vi toàn quốc. Trong khi nhiều tin đồn vẫn tiếp tục xuất hiện trên mạng xã hội, các dữ liệu thử nghiệm, kinh nghiệm quốc tế và đánh giá từ giới chuyên môn hiện chưa ghi nhận cơ sở khoa học cho những cáo buộc phổ biến như "phá động cơ", "gây tắc nhiên liệu" hay "làm mất an toàn phương tiện". Với người tiêu dùng, điều quan trọng nhất lúc này có lẽ không phải là những thông tin lan truyền thiếu kiểm chứng, mà là hiểu đúng về loại nhiên liệu sẽ gắn liền với quá trình chuyển đổi năng lượng xanh của Việt Nam trong những năm tới.

Việt Nam lần đầu vào Top 50 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu