Người đàn ông cố nhận án tử hình để có cơ hội chứng minh mình vô tội

Juan Roberto Meléndez Colón là một trong những trường hợp tù oan gây chấn động tại Mỹ khi phải ngồi khu biệt giam tử tù suốt gần 18 năm cho tội ác mà ông không hề gây ra.

Điều khiến câu chuyện của Meléndez gây ám ảnh hơn cả là việc ông từng chủ động chấp nhận nguy cơ nhận án tử hình vì tin rằng đó là cơ hội duy nhất để bản thân tiếp tục được chú ý và có hy vọng kêu oan.

Vụ việc bắt đầu từ năm 1983, khi chủ một tiệm thẩm mỹ tên Delbert Baker bị sát hại tại bang Florida. Dù không có dấu vân tay, DNA hay hung khí liên quan trực tiếp tới Meléndez, cảnh sát vẫn tập trung điều tra ông dựa trên lời khai của một nhân chứng được cho là có mâu thuẫn cá nhân với ông.

Chỉ sau phiên tòa kéo dài vài ngày, Meléndez bị tuyên án tử hình vào năm 1984. Thời điểm đó, ông là lao động nhập cư người Puerto Rico với vốn tiếng Anh hạn chế và gần như không đủ khả năng tự bảo vệ mình trước hệ thống pháp lý phức tạp.

Trong nhiều năm sau đó, Meléndez liên tục khẳng định mình vô tội nhưng không được lắng nghe. Ông từng chia sẻ rằng nếu chỉ nhận án tù chung thân, rất có thể bản thân sẽ bị lãng quên trong tù mà không còn cơ hội kháng cáo hay thu hút sự chú ý từ dư luận.

Theo Meléndez, án tử hình khiến quy trình pháp lý bắt buộc phải kéo dài hơn, đồng nghĩa ông vẫn còn hy vọng có luật sư hỗ trợ và tiếp tục đấu tranh để minh oan.

Không ít ý kiến sau này cho rằng yếu tố phân biệt chủng tộc cũng ảnh hưởng lớn đến vụ án. Bồi thẩm đoàn gần như toàn người da trắng trong khi Meléndez là người gốc Puerto Rico, còn các nhân chứng ngoại phạm của ông lại không được chú ý đúng mức.

Suốt 6.446 ngày sống trong khu biệt giam tử tù, Meléndez phải đối mặt với áp lực tinh thần khủng khiếp khi mỗi ngày đều có thể là ngày cuối cùng của cuộc đời mình.

Mãi tới năm 2002, bước ngoặt mới xuất hiện khi các luật sư phát hiện một cuốn băng ghi âm chứa lời thú tội của hung thủ thật sự, bằng chứng được cho là đã bị che giấu trong nhiều năm.

Sau gần 18 năm ngồi tù oan, Juan Roberto Meléndez Colón chính thức được trả tự do và trở thành một trong số ít tử tù tại Mỹ được minh oan hoàn toàn.

Điều khiến nhiều người xúc động là thay vì sống trong oán hận, Meléndez lại chọn tha thứ. Ông cho rằng giữ mãi sự căm ghét chỉ khiến bản thân tiếp tục bị giam cầm thêm lần nữa, dù đã bước ra khỏi nhà tù.

Câu chuyện của Meléndez đến nay vẫn thường được nhắc lại như biểu tượng cho những sai lầm nghiêm trọng trong hệ thống tư pháp, đồng thời làm dấy lên tranh cãi kéo dài về án tử hình và nguy cơ kết án oan tại Mỹ.