Tổng giám đốc BH Media bị khởi tố: Hàng loạt nghệ sĩ lên tiếng, hé lộ góc khuất bản quyền âm nhạc trên YouTube

Thông tin Tổng giám đốc BH Media cùng nhiều cá nhân hoạt động trong lĩnh vực giải trí bị khởi tố vì hành vi xâm phạm quyền tác giả đang gây chú ý lớn trong giới nghệ sĩ và cộng đồng mạng. Vụ việc không chỉ làm nóng câu chuyện bản quyền âm nhạc trên nền tảng số mà còn phơi bày nhiều tranh cãi kéo dài suốt nhiều năm quanh hoạt động khai thác nội dung trên YouTube.

Tổng giám đốc BH Media bị khởi tố vì hành vi xâm phạm bản quyền

Ngày 16/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố 5 vụ án hình sự liên quan tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan” theo Điều 225 Bộ luật Hình sự. Trong số các bị can bị khởi tố có ông Nguyễn Hải Bình, Tổng giám đốc Công ty BH Media và đồng thời là Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền Tác giả Việt Nam.

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, Công ty BH Media đã ký kết hợp đồng với nhiều phòng trà, đơn vị tổ chức biểu diễn và trung tâm ca nhạc để ghi âm, ghi hình các tiết mục âm nhạc. Sau đó, các sản phẩm được chỉnh sửa, sao chép và đăng tải lên các kênh YouTube mà chưa có sự cho phép từ tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả.

Tại cơ quan điều tra, ông Nguyễn Hải Bình được cho là đã thừa nhận doanh nghiệp chưa thực hiện việc xin phép cũng như chi trả tiền tác quyền theo quy định trước khi khai thác các tác phẩm âm nhạc trên nền tảng số.

Ngoài vụ việc liên quan BH Media, cơ quan chức năng cũng khởi tố nhiều cá nhân khác hoạt động trong lĩnh vực biểu diễn và sản xuất nội dung âm nhạc, trong đó có Diệp Văn Lập, người vận hành Trung tâm Giọng ca để đời.

Ca sĩ Quang Lập và loạt đơn vị giải trí bị xác định có liên quan

Theo tài liệu điều tra, Trung tâm Giọng ca để đời do ca sĩ Quang Lập điều hành đã hoạt động từ năm 2017. Trung tâm này tổ chức nhiều chương trình biểu diễn, ghi âm và ghi hình các ca khúc được trình bày bởi nhiều ca sĩ khác nhau. Các bản thu sau đó tiếp tục được chỉnh sửa, sao chép thành nhiều phiên bản rồi ký hợp đồng với BH Media để phát hành trên YouTube.

Cơ quan chức năng cho rằng đơn vị tổ chức biểu diễn phải có trách nhiệm xin phép tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả cũng như hoàn tất các nghĩa vụ liên quan trước khi khai thác thương mại các tác phẩm. Tại cơ quan điều tra, ca sĩ Quang Lập được cho là đã thừa nhận sai phạm và cam kết khắc phục hậu quả.

Ngoài ra, hai giám đốc của Công ty TNHH Mây Sài Gòn là Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy cũng bị khởi tố. Theo điều tra ban đầu, các chương trình biểu diễn do công ty tổ chức được ghi hình, sao chép và tiếp tục đưa lên YouTube thông qua BH Media để khai thác doanh thu.

Bước đầu, cơ quan chức năng xác định số tiền hưởng lợi từ hoạt động xâm phạm bản quyền liên quan BH Media và các đối tác lên tới khoảng 6 tỷ đồng.

BH Media từng nhiều lần vướng tranh cãi bản quyền trên YouTube

Trước khi vụ khởi tố xảy ra, BH Media từng nhiều lần trở thành tâm điểm tranh cãi trong giới nghệ sĩ vì các vấn đề liên quan đến bản quyền âm nhạc trên nền tảng số.

Không ít nhạc sĩ, ca sĩ từng phản ánh việc ca khúc hoặc sản phẩm do chính mình sáng tạo bất ngờ bị khiếu nại bản quyền trên YouTube. Một trong những trường hợp gây chú ý là nhạc sĩ Giáng Son khi ca khúc “Giấc mơ trưa” do chính cô sáng tác và đăng tải lại bị báo cáo liên quan đến bản quyền từ BH Media.

Sau khi nữ nhạc sĩ lên tiếng công khai, khiếu nại nói trên đã được gỡ bỏ. Tuy nhiên, vụ việc tiếp tục làm dấy lên tranh luận về cơ chế quản lý và xác thực bản quyền trên các nền tảng số.

Ca sĩ Mỹ Lệ cũng từng bày tỏ bức xúc khi nhiều ca khúc trong album riêng do cô tự đầu tư sản xuất lại bị đơn vị khác nắm quyền khai thác trên YouTube. Theo nữ ca sĩ, mỗi lần muốn sử dụng lại các bài hát của chính mình, nhiều đơn vị phát sóng yêu cầu phải xin phép từ bên giữ bản quyền.

Trong khi đó, NSND Thu Hiền từng cho biết hàng trăm ca khúc gắn với tên tuổi của bà xuất hiện trên YouTube mà bản thân không hề hay biết. Sau phản ứng từ phía gia đình nữ nghệ sĩ, kênh liên quan đã đổi tên nhưng nội dung vẫn được duy trì.

Không chỉ nghệ sĩ biểu diễn, nhiều nhạc sĩ cũng lên tiếng về thực trạng bị khai thác tác phẩm trái phép trong thời gian dài. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cho biết anh từng mất khoản tiền tác quyền lớn vì những bất cập trong việc quản lý bản quyền và giấy ủy quyền khai thác ca khúc.

Vụ việc được xem là dấu mốc siết chặt bản quyền trong thời đại số

Sau thông tin hàng loạt cá nhân và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nội dung số bị khởi tố, nhiều nghệ sĩ cho rằng đây là động thái mạnh tay chưa từng có trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Nhạc sĩ Dương Cầm nhận định vụ việc có thể trở thành cú hích giúp thị trường âm nhạc và ngành công nghiệp văn hóa bước sang giai đoạn mới, nơi quyền sở hữu trí tuệ được nhìn nhận như một loại tài sản cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Trong bối cảnh các nền tảng số phát triển mạnh, việc sao chép, chỉnh sửa và phát tán nội dung trái phép ngày càng diễn ra phổ biến. Không chỉ âm nhạc, nhiều lĩnh vực khác như phim ảnh, truyền hình hay thể thao cũng liên tục đối mặt với tình trạng phát lậu và xâm phạm bản quyền trên môi trường mạng.

Giới chuyên môn cho rằng nếu không có cơ chế kiểm soát hiệu quả và chế tài đủ mạnh, ngành công nghiệp sáng tạo sẽ gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển. Khi Việt Nam đang thúc đẩy kinh tế số và xây dựng công nghiệp văn hóa, vấn đề bảo vệ bản quyền được xem là yếu tố mang tính nền tảng, không chỉ liên quan quyền lợi nghệ sĩ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tính minh bạch và sự phát triển bền vững của thị trường nội dung số.