Đề xuất phạt lao động công ích với hành vi “chặt chém” du khách sau vụ bánh rán 430.000 đồng

Từ vụ người bán hàng rong tại hồ Hoàn Kiếm bán 10 chiếc bánh rán cho khách du lịch nước ngoài với giá 430.000 đồng, nhiều ý kiến cho rằng cần nghiên cứu bổ sung hình thức lao động công ích đối với hành vi “chặt chém” du khách. Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh mức xử phạt hiện hành bị cho là chưa đủ sức răn đe và còn nhiều bất cập.

Vụ việc một người phụ nữ bán hàng rong tại khu vực hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội bán 10 chiếc bánh rán cho khách du lịch nước ngoài với giá 430.000 đồng đã tiếp tục làm dấy lên tranh luận về các chế tài xử lý hành vi bị cho là “chặt chém” du khách.

Điều khiến nhiều người băn khoăn là người bán hàng chỉ bị xử phạt 225.000 đồng vì hành vi bán hàng rong không đúng quy định. Mức phạt này thấp hơn số tiền thu được từ giao dịch nói trên.

Theo nhiều ý kiến, thực tế này cho thấy các chế tài xử phạt đối với hành vi bán hàng rong chèo kéo hoặc “chặt chém” du khách đang bộc lộ những hạn chế nhất định.

Một mặt, nếu nâng mức phạt tiền quá cao so với khả năng chi trả của người lao động nghèo, việc chấp hành quyết định xử phạt có thể gặp khó khăn. Mặt khác, nếu mức phạt quá thấp, hình thức xử lý lại không còn đủ sức răn đe.

Khi số tiền thu được từ hành vi vi phạm lớn hơn đáng kể so với mức xử phạt phải nộp, tiền phạt có thể bị xem như một khoản chi phí rủi ro trong hoạt động kinh doanh, khiến hành vi vi phạm tiếp tục tái diễn.

Từ thực tế đó, nhiều ý kiến đặt vấn đề cần nghiên cứu thêm các hình thức xử phạt khác ngoài phạt tiền nhằm nâng cao hiệu quả răn đe và giáo dục.

Một trong những đề xuất được nhắc đến là áp dụng hình thức lao động công ích đối với các hành vi vi phạm trật tự đô thị và “chặt chém” du khách. Đây là hình thức đã được áp dụng tại nhiều nơi trên thế giới nhưng hiện chưa được sử dụng phổ biến trong xử phạt hành chính tại Việt Nam.

Theo đề xuất, thay vì chỉ nộp phạt bằng tiền, người vi phạm có thể phải tham gia các hoạt động phục vụ cộng đồng như vệ sinh môi trường, dọn dẹp không gian công cộng hoặc hỗ trợ các lực lượng chức năng trong việc giữ gìn trật tự đô thị tại chính khu vực xảy ra vi phạm.

Tại khu vực hồ Hoàn Kiếm, người vi phạm có thể tham gia nhặt rác, lau dọn vỉa hè hoặc hỗ trợ hướng dẫn du khách trong những khung giờ nhất định.

Những người ủng hộ đề xuất này cho rằng lao động công ích có ưu điểm là không tạo thêm áp lực tài chính ngay lập tức đối với người lao động nghèo, nhưng lại tác động trực tiếp đến thời gian, công sức và danh dự của người vi phạm.

Theo đó, việc phải tham gia lao động phục vụ cộng đồng có thể khiến người vi phạm cân nhắc kỹ hơn trước khi tái phạm, qua đó nâng cao hiệu quả răn đe so với hình thức xử phạt bằng tiền đơn thuần.

Bên cạnh yếu tố răn đe, lao động công ích còn được cho là mang ý nghĩa giáo dục. Những người thường xuyên sử dụng không gian công cộng để mưu sinh nhưng chưa có ý thức giữ gìn trật tự có cơ hội trực tiếp trải nghiệm công việc của lực lượng vệ sinh môi trường hoặc quản lý đô thị.

Qua đó, họ có thể hiểu rõ hơn giá trị của việc duy trì môi trường du lịch sạch đẹp, văn minh cũng như những nỗ lực của cộng đồng trong việc xây dựng hình ảnh đô thị.

Tuy nhiên, để áp dụng hiệu quả hình thức này, nhiều ý kiến cho rằng cần có hành lang pháp lý rõ ràng, quy định cụ thể mức độ vi phạm tương ứng với số giờ lao động công ích, cơ quan giám sát việc thực hiện cũng như biện pháp xử lý đối với trường hợp không chấp hành.

Trong bối cảnh du lịch Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung đang hướng tới hình ảnh an toàn, thân thiện và chuyên nghiệp trong mắt du khách quốc tế, các hành vi “chặt chém” dù xảy ra đơn lẻ vẫn có thể ảnh hưởng đến uy tín điểm đến.

Từ vụ việc bán 10 chiếc bánh rán với giá 430.000 đồng, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện công cụ quản lý và chế tài xử phạt trong lĩnh vực dịch vụ du lịch. Trong đó, việc nghiên cứu các hình thức xử phạt linh hoạt hơn như lao động công ích được xem là một hướng đi cần được cân nhắc nhằm tăng tính răn đe và góp phần xây dựng môi trường du lịch văn minh, bền vững.